Hein Jaap Hilarides met Oh2018! gedicht: LUWT

Hein Jaap Hilarides is muzikant, schrijver en dichter. Voor onze Finster-serie “Oh2018!” schreef hij het gedicht: “Luwt”. In dit Bildtse gedicht beschrijft Hein Jaap Leeuwarden als een hoofd. Hij ziet Leeuwarden als een HOOFDstad. Dit drieluik vertelt over de markante punten in de stad, de geschiedenis en de culturele hoofdstad als groot feest.

Voor het LF2018 project Potatoes go wild ging Hein Jaap in 2016 op reis naar Malta. Zijn gedichten werden al meerdere keren meegestuurd met pootaardappelen die naar de collega culturele hoofdstad Valetta worden vervoerd.

In het dagelijks leven is Hilarides vooral schrijver en treedt hij op als muzikant/verhalenverteller. Zijn liedjes zijn vaak in het Bildts, maar zijn boeken altijd in het Fries. Op zondag 7 mei is de presentatie van zijn nieuwe roman: De trekker fan Troje. Eerdere boeken van Hein Jaap Hilarides zijn Joppe uit 2008 en Skoaljonge uit 2011. Stimd Slik uit 2014 is een boek met zeegezichten van kunstschilder Hendrik Elings en gedichten.

Hein Jaap Hilarides met: LUWT

Deel 1

Luwt, Luwt, kulturele hoofdstâd fan Europa! Hofstâd, boud op drie opworpen terpen útbloeid tot piramides fan beskaving!

Luwt, boud op seeklaai, terpen fan huusresten, botten, skerven, op kúllen, faarten, sloaten, slinken en slikfelden fan de ouwe Middelsee met brûgen over Ee, Fliet en Potmarge. ’t Woord fan de stâd laweert deur myn hoofd: Linward, Luiwert, Lúwt, Ljouwert, Liwwadden, Leeuwarden, Leeuwarden.

Luwt, kartonútsneden Sjoerd de Vries-kop: de dikke nek fan Goutum, Súdderburen, Teerns en Himpens draagt ’t hoofd fan de stâd; ’t platte achterhoofd met de hoekige klaine hersenen fan De Hemrik en achterhoofdskwab Camminghaburen tun de Wielen an; ’n platte hersenpan met de groate hersenen drukt tun de Bonkefaart en de Bullepolder, met ’t Leeuwarderbos as parmantige kuif; ’n hoog oog fan tennispark Bontekoe, de foetbalfelden fan Frisia en de Noorder Begraafplaats met de blik op ’t fliegfeld; ’n stompe pontneus fan de wyk Westeinde met ’n neusgat fan de Harlingerstraatweg snuuft ’t grâs en de koeiestront fan de Ritsumasylpolder op; ’n fissemônd, formd deur de Harlingerfaart, met open lippen fan bedriveterrainen set de bek op fúlnisstortplaats Skinkeskâns; ’n kaaklyn ôfsleten deur ’t Van Harinxmakanaal skuurt met ’t sloppe kin tun ’t Newtonpark an; adamsappel Techum wriift met elke slok nije mînsen bij de fierbaansdyk naar Overisel lâns; de Drachtsterweg loopt as hersenstam lâns de hypofyse Teernzer Wielen, ferdwynt onder de Wâldwei in de mieden, wielen, faarten, fenen, meren fan ’t sompige Lege Midden: – de romp.

Deel 2

Luwt kin ok ’n foest weze die’t fan boertige lilkens en beskonken aarmoe de kouwe klaai inslaat, ’t soute skrale Wad de see in huft en ailannen skaind. Of ’n rooffeugelkop met ’n groat glânzendswart oog, ’t Rengerspark ’n false pupil, dat loert op ’t achterlând tun de grînzen fan de stâd. Of ’n Middeleeuwse beul die’t ’t lyk fan ’n soldaat an de paal hange laat op ’t Galgerak of ’n hoertsy draaie in ’t rad foor de ogen fan de stâd. Of ’n winige, kouwe, lege straat in de winter met donkerbrúnne kynderhofys glimmend fan de regen en mist dêr’t ’n moordenaar fan Havank in omslúpt of de selsmoordenaar fan dominee Piet Paaltjens. Maar ok de sosjaal-demokratise gedachte fan Pieter Jelles Troelstra, de kokette geest fan Mata Hari en ’t skúm en as fan Jan Jacob Slauerhoff ware om bij de Pier Pander timpel in de Koperen Tún.

Maar laat de typys-Friese onfrede en dwarshyd fare! Laat de gouden frijhyd foor nijkommers en gasten in een open stâd herleve! Nim wraak op die brike toren – bewiis fan wediver met metropoalen. Want na de hoogmoed kwam niet de fal. Meet dy niet met ’t getal, stel in dut lând fan taal an de kaak de taal!

Deel 3

Hypothalamus fan de Blokhúspoort! Set de mînsen in de stâd – studinten, erbaaiers, ambtenaren, leraren, winkeliers, horekamînsen, skoalieren, Liwwarders in de folksbuurten, dokters in ’t sikehuus, kantoorpersoneel – set se allegaar op en an tot feest en leven; set alle sintugen fan ’t tipelsinnige senuwsintrum wagenwiid open foor prikkels fan ’t plattelând, Nederlând, Europa, de wereld! Laat se pappegaaiskiete foor de koaningspriis fan de kûnst! Wij late sien hoe groat de skouburg is, hoe breed de Nijstâd, hoe cool de Kelders, oud de Eewâl, en sjyk de Spanjertslaan! Wij late se fersúppe in de kroegen fan de stâd, soa’t ik dêr ok fersopen bin. Wij late se met pinekop na huus toe gaan, like skeef as die frekte Oldehove, like licht in de kop as de Avéro-toren, like aarm as Skieringen en like trots en dronken fan beleving as Luwt en Friesland ooit waren en foor één jaar weze sille.

Niels Gerstel
Geschreven door
Werkt al bijna 30 jaar in de Friese Media. Oprichter van GPTV, de eerste Regionale Commerciële TV-zender in Nederland. Mede-bedenker van Finster op Fryslân.

1 reactie

Laat een reactie achter

Jouw email adres wordt niet gepubliceerdVereiste velden zijn gemarkeerd met een

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>